20 atriði sem þú þarft að vita á fyrstu meðgöngu
Fáðu hagnýt ráð um fyrstu meðgöngu: mæðravernd, fólínsýru, rannsóknir, líðan og einkenni sem kalla á skjóta aðstoð frá ljósmóður eða lækni strax.
Já, flestar barnshafandi konur geta borðað krabba ef hann er ferskur, meðhöndlaður á öruggan hátt og eldaður vandlega. Krabbi getur verið hluti af fjölbreyttu mataræði og gefur meðal annars prótein og ýmis næringarefni. Hann er þó ekki sérstök meðferð við kalkskorti og tryggir ekki að þyngd haldist óbreytt á meðgöngu. Markmiðið er að velja öruggan mat og borða fjölbreytt, ekki að treysta á eina fæðutegund.
Opinberar ráðleggingar NHS telja eldaðan krabba meðal þess sjávarfangs sem má borða á meðgöngu, en ráðleggja að forðast hráan skelfisk vegna hættu á matarsýkingum. Matvælaöryggisstofnun Bretlands lýsir því að krabbakjöt eigi að verða stinnt og ógagnsætt við eldun. Þessar leiðbeiningar eru almennar; staðbundnar viðvaranir um mengun eða innköllun vöru ganga framar.
Krabbakjöt inniheldur prótein, sem nýtist líkamanum við viðhald og uppbyggingu vefja. Sjávarfang getur einnig lagt til joð, B-vítamín og önnur steinefni, en nákvæmt magn fer eftir tegund, skammti og því hvernig maturinn er útbúinn. Næringargildi eins skammts segir ekki eitt og sér hvort mataræðið sé fullnægjandi; heildarmynstur fæðunnar skiptir meira máli.
Það er villandi að segja að krabbi sé sérstaklega kalkríkur eða að hann „bæti við kalki“ án þess að tilgreina tegund og næringargögn. Mest af kalkinu í mataræði margra kemur úr mjólkurvörum eða kalkbættum staðgenglum, en einnig úr sumum grænmetistegundum, tofu sem er búið til með kalsíumsöltum og öðrum matvælum. Ef þú hefur áhyggjur af kalki skaltu ræða mataræði eða fæðubótarefni við ljósmóður eða lækni. Ekki hefja stóran skammt af bætiefni eingöngu vegna þess að þú borðar krabba.
Krabbi er heldur ekki leið til að halda líkamsþyngd niðri á meðgöngu. Þyngdarbreytingar eru einstaklingsbundnar og ráðleggingar ráðast meðal annars af heilsu og líkamsþyngd fyrir meðgöngu. Forðastu megrunarkúra nema heilbrigðisstarfsmaður hafi ráðlagt annað. Ef breyting á þyngd veldur þér áhyggjum skaltu ræða hana í mæðravernd.
Kauptu krabba frá traustum söluaðila og fylgdu geymslu- og notkunarleiðbeiningum á umbúðum. Kældu ferskan eða tilbúinn krabba eins og leiðbeiningar segja til um og hafðu hann aðskilinn frá hráu kjöti og hráu sjávarfangi. Þvoðu hendur, áhöld og skurðbretti eftir snertingu við hráa vöru. Ekki borða krabba sem hefur óvenjulega sterka, óþægilega lykt eða hefur staðið of lengi við stofuhita.
Hitaðu krabbann þar til kjötið er heitt í gegn, stinnt og ógagnsætt. Ef þú endurhitar eldaðan krabba skaltu tryggja að hann verði rjúkandi heitur í gegn. Ekki smakka á hráu eða hálfeldu krabbakjöti til að kanna hvort það sé tilbúið. Ef þú kaupir forsoðinn krabba skaltu athuga hvort hann sé ætlaður til neyslu kaldur og hvort geymsluskilyrði hafi verið rétt; ef vafi leikur á, hitaðu hann vandlega.
Notaðu hreinan disk fyrir eldaðan krabba, ekki diskinn sem hráa varan lá á. Geymdu afganga fljótt í kæli í lokuðu íláti og fylgdu leiðbeiningum framleiðanda um neyslutíma. Þegar krabbi er settur í salat eða samloku þarf hráefnið að vera ferskt og rétt kælt. Kæling gerir ekki hráan skelfisk öruggan og eyðir ekki öllum mögulegum eiturefnum.
Matarsýking getur valdið uppköstum, niðurgangi, hita og ofþornun. Á meðgöngu er skynsamlegt að draga úr áhættu með góðu hreinlæti og því að forðast hráan skelfisk. Það þýðir ekki að allur krabbi sé bannaður: ráðleggingarnar greina á milli hrárrar og vel eldaðrar vöru. Áhættan ræðst af meðhöndlun, uppruna og eldun, ekki aðeins af því að maturinn sé sjávarfang.
Ef þú hefur borðað hráan eða vafasaman krabba og færð hita, viðvarandi uppköst eða niðurgang, mikla kviðverki eða merki um ofþornun skaltu hafa samband við heilbrigðisþjónustu. Segðu frá því að þú sért barnshafandi og hvenær þú borðaðir matinn. Við alvarleg einkenni skaltu leita tafarlaust aðstoðar. Ekki bíða eftir því að einkenni gangi sjálf yfir ef þér líður verulega illa.
Vel eldaður krabbi getur passað inn í fjölbreytt mataræði á meðgöngu. Veldu rekjanlega, ferska vöru, eldaðu þar til kjötið er stinnt og ógagnsætt og komdu í veg fyrir krossmengun. Hvítt krabbakjöt getur verið hluti af máltíð, en krabbi er ekki tryggð kalkuppspretta eða aðferð til að stjórna meðgönguþyngd. Fyrir kalkþarfir, bætiefni eða sérstakt heilsufar skaltu fá einstaklingsbundin ráð hjá ljósmóður, lækni eða næringarfræðingi.
Fáðu hagnýt ráð um fyrstu meðgöngu: mæðravernd, fólínsýru, rannsóknir, líðan og einkenni sem kalla á skjóta aðstoð frá ljósmóður eða lækni strax.
Lærðu að áætla meðgöngulengd og fæðingardag út frá síðustu blæðingum, tíðahring og snemmsónar og skildu hvers vegna áætlaður dagur getur breyst.
Skildu hvað gerist á fyrstu, annarri og þriðju stigum fæðingar, hvað hefur áhrif á framvinduna og hvenær rétt er að hafa samband við ljósmóður.
Fáðu tíu gagnleg ráð um mæðravernd, næringu, hreyfingu og undirbúning fæðingar sem styðja við heilsu þína og barnsins á meðgöngunni með skýrum ráðum.
Sjáðu hvort óhætt sé að borða krabba á meðgöngu, hvernig á að elda hann til fulls og hvað þarf að vita um kalk, matvælaöryggi og næringu á meðgöngu.
Óvænt þungun getur vakið óvissu. Lestu hvernig þú staðfestir þungun, færð ráðgjöf og metur næstu skref með stuðningi fagfólks á Íslandi núna.
Ítarleg leiðsögn um útferð frá leggöngum á meðgöngu: Einkenni, viðvörunarmerki og heilsuráð fyrir barnshafandi konur í hverjum þriðjungi.
Hvort það sé gott fyrir barnshafandi konur að borða rækju er spurning um margar óléttar konur því rækjukjöt inniheldur mörg næringarefni en inniheldur samt áhættu.
Ef þunguð kona missir slímtappann í leghálsi, þýðir það að fæðingin sé að fara að fara eða ætti ég að bíða? Svarið er það fer eftir því.
Að þekkja fyrstu merki um meðgöngu mun hjálpa þér að hugsa betur um sjálfan þig og barnið þitt. Ekki hunsa 20 þekktustu táknin!