A duhet që nënat t’i trajtojnë vetë lythat e fëmijëve?
Mësoni kur lythat e fëmijëve mund të trajtohen në shtëpi, cilat masa janë të sigurta dhe kur duhet kërkuar këshilla e pediatrit ose dermatologut.
Kur një fëmijë reagon pas një vakti, është e natyrshme që prindi të kërkojë shkakun. Megjithatë, një skuqje ose dhimbje barku nuk provon vetvetiu alergji. Alergjia ushqimore ndodh kur sistemi imunitar e njeh gabimisht një proteinë të ushqimit si kërcënim dhe shkakton reagim. Simptomat mund të prekin lëkurën, tretjen ose frymëmarrjen; ndonjëherë shfaqen shpejt, por disa reagime mund të vonohen. Vetëm vlerësimi mjekësor mund të ndihmojë të dallohet alergjia nga intoleranca apo shkaqe të tjera.
Më poshtë janë pesë grupe ushqimesh që njihen si shkaktarë të shpeshtë të alergjive te fëmijët. Kjo është një përmbledhje praktike, jo renditje statistikore dhe as listë e plotë: reaksion alergjik mund të shkaktojë çdo ushqim. Në Bashkimin Evropian deklarohen 14 grupe alergjenësh të caktuar, përfshirë edhe këto. Përshkrimet e etiketimit dhe shenjat e urgjencës mbështeten te informacioni i Komisionit Evropian për alergjenët dhe udhëzimi i NHS për alergjinë ushqimore.
Proteinat e qumështit mund të shkaktojnë alergji, veçanërisht te foshnjat dhe fëmijët e vegjël. Shenjat mund të përfshijnë urtikarie, ënjtje, të vjella ose vështirësi në frymëmarrje; te disa fëmijë shfaqen edhe probleme të vonuara si diarre apo përkeqësim i ekzemës. Alergjia ndaj qumështit nuk është e njëjtë me intolerancën ndaj laktozës, e cila lidhet me tretjen e sheqerit të qumështit dhe zakonisht nuk shkakton reagim imunitar. Mos e hiqni qumështin dhe produktet e tij nga dieta e fëmijës pa këshillë profesionale, sepse mund të mungojnë lëndë ushqyese të rëndësishme.
Reagimi mund të lidhet me proteinat në të bardhën ose të verdhën e vezës. Veza gjendet në ushqime të dukshme si omëleta, por edhe në brumëra, makarona, salca dhe produkte të pjekura. Nëse dyshohet alergji, shënoni çfarë u hëngër dhe kur nisën shenjat; mos provoni vetë ta ritestoni fëmijën me sasi më të mëdha. Mjeku vendos nëse duhen analiza ose testim i mbikëqyrur.
Kikiriku është bishtajore dhe ndryshon nga arrat e pemëve, ndonëse një fëmijë mund të jetë alergjik ndaj njërës, tjetrës ose të dyjave. Ai mund të jetë i pranishëm në gjalpë kikiriku, ëmbëlsira, salca dhe përzierje ushqimore. Kontrolloni listën e përbërësve çdo herë, edhe te produkti i njohur, pasi receta ose prodhuesi mund të ndryshojë. Mos i jepni foshnjës kikirikë të plotë, për shkak të rrezikut të mbytjes; për futjen e ushqimeve me alergjenë kërkoni këshillë nëse fëmija ka ekzemë të rëndë ose alergji të diagnostikuar.
Bajamet, lajthitë, arrat, shqemet, fëstëkët dhe arrat pekan janë disa prej arrave që mund të shkaktojnë alergji. Përbërësi mund të fshihet në kremra, çokollata, drithëra, ëmbëlsira apo produkte buke. Nëse një lloj arre shkakton reagim, mos supozoni vetë se të gjitha arrat janë të sigurta ose të rrezikshme; alergologu mund të vlerësojë cilat duhen shmangur. Për fëmijët e vegjël, arrat e plota janë gjithashtu rrezik mbytjeje.
Gruri përdoret në bukë, makarona, biskota dhe shumë ushqime të përpunuara. Alergjia ndaj grurit është reagim imunitar, ndërsa sëmundja celiake dhe ndjeshmëria ndaj glutenit janë gjendje të ndryshme dhe kërkojnë vlerësim tjetër. Mos e nisni një dietë pa gluten para se të flisni me mjekun, sepse ndryshimi mund të ndikojë në ushqyerjen dhe në vlerësimin diagnostik. Lexoni etiketat për grurin dhe burime të tjera drithërash që deklarohen si alergjenë.
Reaksionet mund të përfshijnë kruarje ose puçrra të ngritura, ënjtje të buzëve dhe fytyrës, kollë, fishkëllimë në frymëmarrje, të vjella, dhimbje barku ose diarre. Një simptomë e vetme nuk tregon gjithmonë alergji; infeksionet dhe gjendje të tjera mund të duken të ngjashme. Mbani shënim ushqimin, sasinë, kohën dhe simptomat, si dhe fotografoni skuqjen nëse është e dobishme. Kontaktoni pediatrin për dyshime të përsëritura. Mos përdorni teste shtëpiake ose dieta përjashtuese të gjera pa udhëzim.
Vështirësia në frymëmarrje, ngjirja e papritur e zërit, ënjtja e gjuhës ose fytit, zbehja, dobësia e theksuar apo humbja e vetëdijes mund të jenë shenja të anafilaksisë, një urgjencë mjekësore. Telefononi menjëherë numrin lokal të urgjencës. Nëse fëmijës i është përshkruar autoinjektor adrenaline, përdoreni sipas planit të tij pa vonesë dhe kërkoni ndihmë urgjente edhe nëse duket se po përmirësohet. Ndiqni udhëzimet që ka dhënë ekipi mjekësor.
Shmangia e një ushqimi të konfirmuar dhe përgatitja e kujdesshme ulin ekspozimin, por nuk zëvendësojnë planin mjekësor. Nëse simptomat ndryshojnë ose fëmija rritet, kërkoni rivlerësim: disa alergji mund të ndryshojnë me kohën, por prindi nuk duhet të provojë ushqimin në shtëpi pa këshillë. Përfundimi praktik është të vëzhgoni, dokumentoni dhe kërkoni vlerësim, pa nxjerrë përfundime vetëm nga një shenjë.
Mësoni kur lythat e fëmijëve mund të trajtohen në shtëpi, cilat masa janë të sigurta dhe kur duhet kërkuar këshilla e pediatrit ose dermatologut.
Zbuloni si t’i mësoni fëmijët të luajnë shah me ushtrime të shkurtra, rregulla të qarta dhe këshilla praktike që e mbajnë lojën argëtuese për fillestarët.
Mësoni si ta përgatisni fëmijën për prerjen e parë të flokëve, të ulni frikën nga zhurma e prekja dhe të ruani sigurinë gjatë gjithë procesit.
Zbuloni 6 modele flokësh për vajza: gërsheta, bishta dhe topuz i butë, me hapa të thjeshtë për stilim të rehatshëm dhe pa tërheqje çdo ditë.
Mësoni çfarë t’i ofroni një fëmije 2-vjeçar, si të krijoni vakte të qeta dhe të sigurta, të trajtoni refuzimin e ushqimit dhe të parandaloni mbytjen.
Zbuloni çfarë mund të bëjë foshnja nga 3 deri në 12 muaj, si ta mbështesni me lojë të sigurt dhe kur të flisni me pediatrin për zhvillimin e saj.
Përgatitni një pure të butë kungulli për foshnjën me udhëzime të qarta për gatimin, teksturën, shërbimin dhe ruajtjen e sigurt pa kripë ose sheqer.
Mësoni si të lehtësoni dhimbjen e kokës te fëmijët me pushim, ujë dhe kujdes të sigurt, cilat shenja kërkojnë mjek dhe si të parandaloni përsëritjen.
Zbuloni si mund të përfshihen algat e detit në ushqimin e fëmijëve, rolin e jodit dhe mënyrat për të shmangur tepricën e suplementeve dhe rreziqet.
Mësoni kur mund të pijë fëmija pije soje, si të zgjidhni variantin e duhur dhe pse ajo nuk zëvendëson formulën për foshnja nën 12 muaj. Këshilla për prindërit.